Wprowadzenie

Gmina Stare Czarnowo jako jedna z dziewięciu gmin powiatu gryfińskiego realizuje Program Rozwoju Instytucjonalnego będący częścią Programu Aktywizacji Obszarów Wiejskich, realizowany przez Rząd RP ze środków Banku Światowego. Program ten ma odegrać istotną rolę w procesie przekształcania obszarów wiejskich i przygotować je do pełnego wykorzystania możliwości, jakie niesie zbliżające się członkostwo Polski w Unii Europejskiej.

Zrealizowanie Programu przyczyni się do podniesienia poziomu i efektywności działania administracji samorządowej, przygotuje Gminę do skutecznego wykorzystania środków na rozwój infrastruktury oraz rozwój społeczny, a co za tym idzie do podniesienia poziomu życia mieszkańców.

Zespół Zadaniowy – 4-5 osób, wyłonionych spośród pracowników urzędu do prac nad strategią. Pracami Zespołu kieruje Przewodniczący, odpowiedzialny za przebieg prac nad przygotowaniem strategii. Zespół Zadaniowy pełni funkcje redakcyjne i organizacyjne. Do zadań Zespołu Zadaniowego należą w szczególności:

• opracowanie przy współpracy z konsultantem profilu jednostki,
• redakcja dokumentu strategii, w oparciu o ustalenia poczynione w trakcie prac Komitetu Rozwoju Społeczno-Gospodarczego (w ramach sesji strategicznych),
• udział w pracach nad przygotowaniem planów operacyjnych do strategii,

Członkowie Zespołu Zadaniowego

Imię i nazwisko	Stanowisko, jednostka organizacyjna
Mgr inż. Marek Woś - Przewodniczący Zespołu Zadaniowego	Wójt Gminy Stare Czarnowo
Genowefa Piskorz	Zastępca Wójta Gminy Stare Czarnowo
Mgr Agata Baran	Skarbnik Gminy Stare Czarnowo
Kazimierz Nowicki	Inspektor ds. budownictwa
Marek Kamrowski	Podinspektor ds. ewidencji ludności
Tomasz Kafel	Konsultant Programu

1. Informacje ogólne o gminie

Gminę Stare Czarnowo zamieszkuje 3900 osób na powierzchni 153 km² . Teren gminy podzielony jest na 12 sołectw z których największe - Kołbacz liczy 1273 osoby. Gmina graniczy od strony północnej ze Szczecinem i Kobylanką, od zachodu z Gryfinem, od południa z Bielicami i Pyrzycami, natomiast wschodnią granice stanowi linia brzegowa jeziora Miedwie.

Przez teren gminy przebiega trasa krajowa nr 3 łącząca Szczecin z Jelenią Górą, oraz droga wojewódzka nr 120 biegnąca w kierunku granicy polsko-niemieckiej.

Rys historyczny

W średniowieczu kołbacki gród był książęcym ośrodkiem, leżał na ziemi kołbackiej (terra lub Provincia Colbacensi). Podejrzewa się, iż właśnie tu była kolebka pomorskiego książęcego rodu Gryfitów. W XII w. należała do potomków księcia Świętobora I. Kasztelan szczeciński, Wracisław Świętobrzyc, zachęcał Duńczyków i Niemców do osiedlania się na jego ziemiach. W 1173 r. sprowadził w pobliże grodu konwent cysterski z duńskiego Esromu, aby później odstąpić mu Kołbacz. W następnych latach cystersi poszerzali swoje dobra. Z ich inicjatyw małe osady leśne organizowały się w wielkie wsie kolonizacyjne. Próbowali też stworzyć miasto. Wybór padł na Czarnowo. W 1274 r. zakon otrzymał zgodę na założenie miasta. Nie posiadało ono jeszcze praw miejskich ani zgody na budowę murów obronnych. Wiadomo, że w 1459 r. istniał tu szpital św. Jerzego, będąc jednocześnie przytułkiem dla ubogich i starców. Także okoliczna wieś Binowo posiadała cysterski szpital. W średniowieczu odwiedzana była przez licznych pielgrzymów i chorych z odległych terenów, by skorzystać ze zdroju nasyconego związkami wapiennymi. Do dziś zachowała się kaplica z cudownym obrazem NMP.

Pod rządami cystersów kwitło rolnictwo, hodowla zwierząt oraz rybactwo.

Klasztor miał prawo budować młyny na Płoni oraz prawo do regulowania rzeki. Kołbacz stał się ośrodkiem politycznym i kulturalnym często odwiedzanym przez pomorskich książąt. Kościół cystersów jest miejscem wiecznego spoczynku Świętobrzyców i książąt szczecińskich.

W 1535 r., w czasie reformacji, klasztor zlikwidowano. Ostatni opat ożenił się i otrzymał od książąt dobra w Kołowie. Dobra klasztorne stały się książęcą domeną.

Stare Czarnowo prawdopodobnie dopiero w XVI w. otrzymało prawa miejskie. Do XIX w. korzystało z prawa organizowania corocznych tygodniowych jarmarków w oktawie św. Marcina.

Kościół parafialny stał się w XVI w. ośrodkiem luterańskiej prepozytury kołbackiej, w XVIII w. podniesionej do rangi superintendentury. Podczas wojny trzydziestoletniej mocno ucierpiała rezydencja kołbacka i okoliczne dobra. W latach 1637-52 ziemia kołbacka znalazła się pod panowaniem szwedzkim, a w 1652 r. dobra te wraz z Pomorzem Zachodnim włączone zostały do państwa brandenbursko-pruskiego. Wielki pożar, który ogarnął Kołbacz w 1662 r. ostatecznie spowodował, że miejscowość stała się mało znaczącym ośrodkiem.

Zabytki w Gminie

Na terenie gminy znajduje się wiele cennych zabytków. Możemy je zobaczyć niemal w każdej wsi.

Stare Czarnowo

• Osada kultury pucharów lejkowatych z młodszej epoki kamienia.
• Kościół z XIII wieku odbudowany w XIX wieku.

Kołbacz

1. Zespół obiektów dawnego opactwa cysterskiego zaliczony do najcenniejszych zabytków Pomorza Zachodniego. W skład tego obiektu wchodzą:

• kościół ceglany późnoromański i gotycki;
• trójskrzydłowy klasztor,
• ceglana gotycka budowla z XIII i XIV w. przylegająca od południa do kościoła, w 1720 r. rozebrano skrzydło południowe i wschodnie, zachowano częściowo skrzydło Zachodnie,
• tzw. Dom Konwersów restaurowano w latach 1975-1978;
• dom opata, ceglany, gotycki, zbudowany ok. 1250 roku, przebudowany w wiekach XVII i XIX, odbudowany w latach 1985-1986;
• baszta obronna, zwana więzienną, z pierwszej połowy XIV wieku;
• stodoła z XV wieku, ceglana, gotycka, przebudowana w XVIII w. i remontowana w latach 1984-1987.

2. Zespół dworski, na który składają się:

• dwór klasyczny zbudowany ok. 1800 r. później przebudowany;
• oficyna ceglana, klasycystyczna z XVIII w.

Binowo

• Kościół z XIV wieku, gotycki, z kwater granitowych, zniszczony w 1945 r. odbudowany w latach 1982-83 z nową wieżą.
• Grodzisko obronne X-XII wiek.

Kołowo

• Neogotycki kościół murowany w którym wmurowane są płyty nagrobne, m.in. dużej wartości artystycznej płyta nagrobna oparta kołbackiego Jana Jordani zmarłego w 1395 roku

Kartno

• Kościół z kamienia polnego ciosanego druga połowa XIII wieku.

Żelisławiec

• Osada kultury łużyckiej.
• Kościół z kamienia ciosanego druga połowa XIII wieku.

Żelewo

• Kościół ryglowy z XVII w. z niespotykanym wystrojem malarskim wnętrza.

2. Ludność

Statystyka stałych mieszkańców wg wieku i płci

Przedział wiekowy	0-2		3-5		6		7-12		13-18		19-65	19-60	Pow. 65	Pow. 60	RAZEM
Płeć	M	K	M	K	M	K	M	K	M	K	M	K	M	K	M	K	M+K
Liczba	56	46	73	56	26	20	161	146	189	121	1333	1122	145	293	1983	1807	3790

Statystyka rejestracji zdarzeń w ewidencji ludności od dnia 01.01.2003 r. do 16.04.2003 r. :

Urodzenia – 8; Małżeństwa – 4; Zgony - 7

Wyróżniającą cechą populacji mieszkańców w wieku 13-18 lat jest duży udział płci męskiej wynoszący 61 %.

W ostatnich latach zauważalny jest stały napływ ludności z pobliskiego Szczecina, doceniającej walory sprzyjające osadnictwu.

Z przeprowadzonej analizy wynika, iż w latach 2000 – 2003 zawarto 68 związków małżeńskich, zarejestrowano 139 urodzeń oraz zanotowano 103 zgony,. Z danych tych wynika wyraźny dodatni przyrost naturalny (26 %)

3. Stan środowiska naturalnego.

Na terenie gminy występuje wiele zbiorników wodnych w większości z klasą czystości II. Największe znaczenie mają jeziora: Miedwie, Glinno, Binowo, Będgoszcz, Żelewo.

Przez północnozachodnią część gminy przepływa rzeka Płonia zasilająca swymi wodami jezioro Dąbie.

Rodzaje i ilość podstawowych zanieczyszczeń emitowanych do atmosfery (dwutlenek siarki, tlenki azotu, pyły, tlenek węgla), wynikają przede wszystkim z rodzaju i ilości spalanych paliw.

Głównym źródłem emisji podstawowych zanieczyszczeń do powietrza są:

• dla SO₂ – energetyka zawodowa i sektor komunalno-bytowy,
• dla NO₂ – transport, komunikacja i energetyka zawodowa,
• dla pyłu – energetyka przemysłowa i technologie przemysłowe,
• dla CO – spalanie paliw w kotłowniach, transport drogowy.

W ostatnich latach obserwuje się spadek emisji zanieczyszczeń z sektora przemysłowego. W tym kontekście coraz większego znaczenia nabierają zanieczyszczenia powietrza pochodzące od sektora komunalnego, tzw. niska emisja z lokalnych kotłowni, zakładów usługowych i indywidualnych gospodarstw.

Stale zwiększająca się liczba samochodów poruszających się po drogach (w tym po drodze krajowej nr 3), powoduje emitowanie z samochodów zwiększonej ilości spalin co uwidacznia się zwiększeniem stężenia NO₂ w powietrzu.

Gmina za jeden ważniejszych celów obrała sobie utrzymanie otaczającej nas przyrody w stanie dotychczasowym, a w przypadkach jej dewastacji przywrócenie właściwego jej stanu.

Gmina zabiega i będzie zabiegała o fundusze zmierzające do uporządkowania gospodarki wodno - ściekowej we wszystkich miejscowościach na terenie gminy. W tym zakresie ważna jest budowa nowych oraz modernizacja istniejących urządzeń. Niezbędnym jest również uregulowanie stanu prawnego gruntów na których znajdują się zbudowane przez gminę obiekty - oczyszczalnie ścieków, ujęcia wody.

4. Przemysł.

Na terenie gminy nie znalazły miejsca duże inwestycje przemysłowe. Największą jest przemysłowa ferma trzody chlewnej na 30 tys. stanowisk zlokalizowana przy miejscowości Kołbacz. W Starym Czarnowie działa firma przetwarzająca surowce wtórne i mieszalnia przypraw do mięs. W firmach tych znalazło zatrudnienie około 60 pracowników.

W większości miejscowości działalność gospodarczą prowadzą drobni przedsiębiorcy transportowi i budowlani.

5. Rolnictwo i leśnictwo.

1. Ogólna powierzchnia administracyjna gminy w y n o s i 15.317 ha. Pod działalność rolniczą przeznaczonych jest 6.732ha, co stanowi 44 % powierzchni. Z kolei lasy zajmują łącznie 7.017 ha, a wody 512 ha, co stanowi odpowiednio 45,8 % i 3,3 % ogólnej powierzchni gminy.
2. Dominującą formą użytkowania w gminie są grunty orne. Zajmują one łącznie 4.853ha tj.72% powierzchni użytków rolnych /31,7 % powierzchni gminy/. Użytki zielone zajmują 1.742 ha /25,9 % użytków rolnych i 11 ,4 % powierzchni gminy/, a 138 ha sadów stanowi 2,0 % użytków rolnych i jedynie 0,9 % ogólnej powierzchni gminy.
3. Specyfiką gminy jest duży udział lasów i gruntów leśnych o powierzchni ogółem 45,8 % tego typu użytków w porównaniu do średniej powiatu - 34,0 % i do średniej wojewódzkiej - 35,6 % znacznie wyróżnia gminę i niewątpliwie fakt ten należy wykorzystać w formułowniu wizji rozwoju gospodarczego.. Pochodną dużego udziału obszarów leśnych w powierzchni ogółem jest niski odsetek użytków rolnych. Należy wnioskować, że rolnictwo nie będzie miało szans stać się znaczącą częścią gospodarki gminy Stare Czarnowo.
4. Na terenie gminy istnieje 332 gospodarstw rolnych . Ponad połowa z nich to gospodarstwa o powierzchni od 1 – 5 hektarów. Uzupełniając tę grupę o gospodarstwa od 5 - do 20 ha stwierdzamy, że aż 306 gospodarstw czyli 92,2 % wszystkich gospodarstw w gminie to gospodarstwa o powierzchni nie przekraczającej 20 ha. Natomiast gospodarstw uznanych za duże, o powierzchni ponad 100 ha rejestruje się 6 / tj. 1,8 % wszystkich gospodarstw/. Prawie 2 krotnie większą powierzchnię użytków rolnych niż rolnicy indywidualni posiada Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki Spółka z o.o Kołbacz.

   Struktura obszarowa gospodarstw rolnych w gminie.

   Gmina	Liczba gospodarstw
   Stare Czarnowo	1-5ha	5-20ha	20-50ha	50-100ha	pow.100ha	Ogółem
   	181	125	11	9	6	332
   	54,5%	37,7%	3,3%	2,7%	1,8%	100%

5. Jakość gleb w gminie kształtuje się następująco:
   • najwięcej gleb jest IV klasy bonitacyjnej – ok. 54,0 %,
   • III klasa zajmuje ok. 40 % użytków rolnych.

   W uprawie zbóż dominuje pszenica, rzepak ozimy, buraki cukrowe i ziemniaki. W dalszej kolejności : jęczmień jary, mieszanki zbożowe jare, pszenżyto ozime. Około 200 ha gruntów ornych jest odłogowane.

6. Profil chowu zwierząt można określić jako tradycyjny. Dominuje chów trzody chlewnej i bydła mlecznego / z tendencją spadkową/.
7. Przedsiębiorczość rolnicza w gminie sprowadza się do inicjowania takich form działalności jak:
   • zawiązywanie grup producenckich,
   • podejmowanie działalności agroturystycznej,
   • wprowadzanie produkcji ekologicznej
   • innych pozarolniczych.
8. Z punktu widzenia realizacji określonej strategii rozwoju gospodarczego gminy, niezwykle istotna jest ekonomiczna charakterystyka mieszkańców wsi.

Źródłem pozarolniczych dochodów dla pracujących w gospodarstwach rolnych jest niejednokrotnie praca w zakładach przemysłowych zlokalizowanych na terenie Szczecina lub w jego sąsiedztwie oraz prowadzenie działalności gospodarczej (głównie usługi transportowe).

6. Usługi i rzemiosło.

Na terenie gminy jest zarejestrowanych około 126 podmiotów gospodarczych o profilu usługowym. Są to w większości podmioty z branży transportowej, budowlanej i handlowej. Przedsiębiorcy w większości prowadzą samodzielnie działalność lub zatrudniają jednego do dwóch pracowników.

Wśród handlowców, dominują podmioty o charakterze działalności rodzinnej. Największymi usługodawcami na terenie gminy są podmioty zarejestrowane w branży transportowej .

7. Turystyka.

Utworzony w 1981r. Szczeciński Park Krajobrazowy zajmuje powierzchnię 9.096 ha, z czego 95% znajduje się w granicach administracyjnych Gminy Stare Czarnowo, a pozostała część w granicach Szczecina i Gminy Gryfino. Park otacza strefa ochronna, tzw. otulina o pow. 11.842 ha zabezpieczająca go przed negatywnym oddziaływaniem zewnętrznym. Położony na wydłużonym paśmie wzniesień morenowych zwanych Wzgórzami Bukowymi Park jest obszarem o wysokich walorach przyrodniczych, kulturowych i krajobrazowo – turystycznych. Wyróżniają one Park w skali makroregionu i w skali kraju.

Najwyższe wzniesienie Bukowiec - 149 m n.p.m., przy różnicach terenu dochodzących do 100 m, wyraźnie kontrastuje z otaczającymi Wzgórza Bukowe nizinami. „ Łuskowa” budowa geologiczna sprawiła, iż mamy tu do czynienia z ciekawymi zjawiskami hydrogeologicznymi w postaci: źródeł, wycieków wodnych i zanikania strumieni (Ponikwa, Utrata). Wspaniałą ozdobą krajobrazu są meandrujące potoki Chojnówka i Rudzianka. Na obszarach o trudno przepuszczalnych warstwach występują wypełnione wodą lub torfem zagłębienia, w większości bezodpływowe. Największe z nich to malownicze jezioro Glinna (pow. 75 ha i głęb. 16 m.), jezioro Binowskie (52 ha i głęb. 9 m) i jezioro Piasecznik Wielki (pow. 15 ha). Estetycznych wrażeń dostarcza również sztuczny akwen – Jezioro Szmaragdowe (pow. 2,5 ha, głęb 20 m) powstałe po zalaniu wyrobiska kopalni wapieni kredowych. W Parku występuje najlepiej wykształcony w Polsce zespół buczyny pomorskiej we wszystkich odmianach, a także dąbrowy, bory, olesy, łęgi i zarośla wierzbowo – kruszynowe.

Znajdziemy tu ponad 1000 gatunków roślin, w tym 70% stanowią rośliny właściwe dla flory Pomorza Zachodniego. Park ozdabiają 63 gatunki roślin chronionych oraz gatunki rzadkie, reprezentujące elementy górskie, atlantyckie i kserotermiczne.

Tereny przyrodniczo najcenniejsze zabezpieczono w rezerwatach przyrody (6 rezerwatów) o łącznej powierzchni 471 ha. Niezapomnianych wrażeń przyrodniczych dostarcza Ogród Dendrologiczny w Glinnej z bogatą kolekcją drzew egzotycznych i krzewów pochodzących z różnych kontynentów świata, a także 30 pomników przyrody żywej (stare drzewa: dęby, buki, jesiony, tulipanowiec amerykański, mamutowiec olbrzymi) i przyrody nieożywionej (głazy narzutowe). Ogród Dendrologiczny założył w roku 1823 na terenie dawnych szkółek leśnik Carl Ludwig Gene.

Bogato rzeźbiony obszar Puszczy z różnymi zbiorowiskami i zespołami roślinnymi stanowi ostoje rozmaitych zwierząt, w tym licznych ssaków, ptaków, gadów, płazów, ryb i owadów.

Z większych ssaków dominuje tu dzik i sarna. Zaobserwować można też jelenia europejskiego. Do wyjątkowo cennych lęgowych gatunków należą ptaki drapieżne: bielik , orlik krzykliwy, kania ruda, błotniak stawowy. Jest również bocian czarny, który wraz z bielikiem i orlikiem krzykliwym stanowią największą atrakcję ornitologiczną Parku.

Teren Parku obfituje w liczne interesujące obiekty historyczno kulturowe. Są to kurhany, cmentarzyska, zabytkowe kościoły i historyczne układy przestrzenne. Najcenniejszym z nich są pozostałości cysterskiego opactwa w Kołbaczu.

Najnowszymi elementami kulturowymi w krajobrazie Parku są widoczne z odległości wielu kilometrów dwa maszty radiowo - telewizyjne w Kołowie.

Przez teren Parku i otuliny przebiega 20 szlaków turystycznych o łącznej długości około 140 km oraz 23 km tras rowerowych, prowadzących przez najciekawsze fragmenty puszczańskiego krajobrazu, zaś ośrodki wypoczynkowe nad jeziorami: Glinna i Binowskie umożliwiają pełną rekreację wodno – plażową.

W odległości ok. 3 km od Starego Czarnowa w miejscowości Glinna, na trasie Gryfino - Stare Czarnowo, w sąsiedztwie Ogrodu Dendrologicznego znajduje się Punkt Informacji Przyrodniczo-Leśnej.

Formy działalności edukacyjnej Punktu

• zajęcia kameralne i terenowe z dziećmi i młodzieżą,
• warsztaty i seminaria,
• plenery malarskie i fotograficzne,
• organizacja konkursów,
• działalność informacyjna.

Obiekty edukacyjne

1. Punkt Informacji Przyrodniczo Leśnej dysponujący:

• zabudowaną wiatą z kominkiem na ok. 70 osób,
• punktem gastronomicznym z możliwością -zakupu publikacji o tematyce leśnej,
• placem zabaw,
• parkingiem,
• miejscem na ognisko.

2. Trasa dydaktyczna „W Poszukiwaniu Tajemnic Zielonego Lądu” o długości 4 km (czas przemarszu ok. 1,5 godziny) biegnąca przez malownicze zakątki Puszczy Bukowej, stworzona z myślą o wszystkich miłośnikach przyrody zainteresowanych pięknem lasu bukowego, jego zasobami przyrodniczymi oraz zabiegami związanymi z prowadzoną tu gospodarką leśną.

3. Ścieżka dydaktyczna „Leśne ABC…” zlokalizowana przy Punkcie, prezentująca ciekawostki dotyczące ekosystemów leśnych i ich mieszkańców.

4. Ścieżka dydaktyczna „Drzewa i Krzewy naszych lasów” prezentująca popularne gatunki drzew i krzewów rosnące w naszych lasach.

5. Ścieżka dydaktyczna „Zieloni Goście” zlokalizowana w ogrodzie dendrologicznym prezentująca historię i stan obecny arboretum oraz najciekawsze gatunki drzewiaste obcego pochodzenia z jego kolekcji.

Punkt dysponuje folderami oraz przewodnikiem po ogrodzie dendrologicznym.

Do Punktu Informacji Przyrodniczo - Leśnej w Glinnej można dojechać dwiema trasami:

- bezpośrednio ze Szczecina - autobusem jadącym do Gryfina przez Stare Czarnowo

- z Gryfina - autobusem jadącym do Szczecina przez Stare Czarnowo albo Dobropole. Należy wysiąść w miejscowości Glinna. Ze Szczecina do Gryfina najwygodniej dojechać pociągiem lub autobusem nr 1 odchodzącym z dworca PKS.

W Binowie znajduję się 50 - cio hektarowe, ekologiczne gospodarstwa rolno – hodowlane. Proponuje naukę jazdy konnej, weekendy w siodle, obozy jeździeckie, kolonie letnie i zimowe, organizuje rajdy konne. Ponadto w miejscowości Kołówko – leśniczówka zlokalizowane jest gospodarstwo agro – turystyczne, które proponuje wypoczynek i naukę jazdy konnej a także hotel dla koni.

8. Lokalny rynek pracy

Na terenie Gminy Stare Czarnowo jest zarejestrowanych 313 osób bezrobotnych w tym 151 kobiet.

• z prawem do zasiłku 60 w tym 28 kobiet
• absolwentów 20 w tym 9 kobiet
• bez prawa do zasiłków 253 w tym 123 kobiety
• wskaźnik bezrobocia 12,4% (dane marzec 2003)
• wskaźnik bezrobocia 11,2% (dane luty 2003)

Urząd Gminy wystąpił z wnioskiem do Powiatowego Urzędu Pracy w Gryfinie z prośbą o zatrudnienie 6 osób w ramach programu aktywizacji zawodowej byłych pracowników PGR i członków ich rodzin z dofinansowaniem Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa..

Największy na naszym terenie Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki w Kołbaczu sp. z o.o. zatrudnia ogółem 170 osób w tym 25% kobiet. Średnia płaca wynosi 1350 zł brutto.

W br. jest przewidywana redukcja zatrudnienia o ok. 20 osób.

Perspektywy tworzenia nowych miejsc pracy nie są obiecujące. Brak możliwości zatrudnienia nowych pracowników pracodawcy uzasadniają ogólnymi problemami ekonomicznymi zubożeniem społeczeństwa zbyt wysokimi obciążeniami finansowymi

9. Infrastruktura techniczna

I./ Magistrala sieci wodociągowej - dociera do wszystkich wsi i przysiułków gminy.

1. liczba miejscowości posiadających wodociąg - 10

2. liczba miejscowości zaopatrywanych lokalnie - 9

3. długość sieci głównych w gminie - 23,8 km.

4. długość przyłączy wodociągowych - 5,9 km.

5. ujęcia wody - 4 szt.

6. miejscowości posiadające ujęcie wody to ; Stare Czarnowo, Dobropole, Żelisławiec, Binowo

Sieci wodociągowe zabezpieczają w 99% procentach potrzeby mieszkańców.

II. Odprowadzanie ścieków - gospodarka ściekowa.

1. miejscowości posiadające kanalizację ogólnospławna - szt. 6

2. liczba miejscowości posiadających oczyszczalnie mechaniczno-biologiczne - szt. 2

Żelisławiec – Kartno , Żelewo

3. długość sieci kanalizacji sanitarnej - 11.7 km.

4. długość przyłączy . . - 5.7 km

Sieć kanalizacji sanitarnej zabezpiecza w 50 procentach potrzeby mieszkańców.

III. Magistrala sieci gazowej

1. ogólna długość sieci gazowej - 20 km.

2. ilość przyłączy gazowych .- 202 szt.

Na terenie gminy zgazyfikowano łącznie cztery miejscowości – Nieznań, Żelewo, Kołbacz, Stare Czarnowo.

Sieci gazowe zabezpieczają w 70% potrzeby mieszkańców gminy.

IV. Infrastruktura drogowa

Na terenie funkcjonowania gminy występują drogi krajowe, wojewódzkie, powiatowe, gminne.

1. drogi krajowe - 14 km

2. drogi wojewódzkie - 18 km.

3. drogi powiatowe - 44.3 km.

4. drogi gminne - 83.0 km

Stan dróg na terenie gminy wymaga przebudowy i modernizacji. Drogi gminne to w większości drogi prowadzące do pól oraz drogi na terenach leśnych, wymagają gruntownej modernizacji oraz przebudowy.

Obsługę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej oczyszczalni ścieków prowadzi Przedsiębiorstwo Usług Wodnych i Sanitarnych w Nowogardzie.

Obsługę sieci gazowej prowadzi Zakład Gazowniczy Szczecin.

Gmina przystąpiła do opracowania dokumentacji technicznej oraz do wyboru operatora na wykonanie oraz obsługę sieci kanalizacji sanitarnej ogłaszając przetarg dwustopniowy w Biuletynie Zamówień Publicznych.

10. Ochrona zdrowia

Mieszkańcy Gminy Stare Czarnowo mogą korzystać z usług medycznych w następujących placówkach opieki zdrowotnej:

• Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarza Rodzinnego w Kołbaczu – 1700 pacjentów,
• Indywidualna Praktyka Lekarska w Starym Czarnowie – 1220 pacjentów
• Niepubliczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Gardnie.
• Publiczne oraz Niepubliczne Zakłady Opieki Zdrowotnej w okolicznych gminach

Pacjenci Gminy Stare Czarnowo objęci są całodobową opieką lekarza rodzinnego.

Gabinety stomatologiczne w Wiejskim Ośrodku Zdrowia w Kołbaczu i w Szkole Podstawowej w Gardnie wykonują usługi w zakresie stomatologii zachowawczej, dziecięcej, ogólnej, chirurgii stomatologicznej, protetyki, parodontologii oraz ortodoncji.

W każdej chwili mieszkańcy gminy mogą liczyć na pomoc pogotowia ratunkowego ze Szczecina, Pyrzyc i Gryfina.

11. Opieka społeczna

Ośrodek Pomocy Społecznej jest ostatnim ogniwem polityki społecznej państwa, powołanym do udzielania pomocy osobom i rodzinom, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i które nie są w stanie jej pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

W Ośrodku zatrudnionych jest dwóch pracowników socjalnych wyposażonych w wiedzę i umiejętności dostosowane do potrzeb określonych środowisk.

Domeną pracy w Ośrodku są działania kompensacyjne odnośnie wyrównywania różnic powstałych na skutek znalezienia się rodziny poniżej minimum socjalnego i doprowadzenie do samodzielności oraz uniezależnienia życiowego, poprzez zaspokajanie rozlicznych potrzeb podopiecznych –obecnie zwanych klientami - których nie są oni w stanie samodzielnie zaspokajać, oraz ratownictwo mające na celu przełamanie pierwszych skutków sytuacji kryzysowych

Świadczenia pomocy społecznej przyznawane jest osobom znajdującym się w sytuacji trudnej z powodu: ubóstwa, bezdomności, bezrobocia, sieroctwa, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, problemu alkoholowego, narkomanii, trudności w przystosowaniu się do życia na wolności po opuszczeniu zakładu karnego, sytuacji rodzinnej (rodzina niepełna, wielodzietność, patologia w rodzinie, bezradność w sytuacjach opiekuńczo – wychowawczych).

W Ośrodku udzielana jest pomoc finansowa, rzeczowa i usługowa oraz ustalanie dodatków mieszkaniowych a wyznacznikami zasadności udzielania tych świadczeń są przepisy: Ustawy o pomocy społecznej, Ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Klienci mogą skorzystać z różnych form pomocy społecznej, a mianowicie:

-pieniężne formy pomocy - zasiłki stałe, stałe wyrównawcze, renty socjalne, gwarantowane i macierzyńskie zasiłki okresowe, zasiłki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki celowe (przyznane na konkretne potrzeby, np. opał, obuwie, leczenie, zakup wyprawki szkolnej, dojazdy do szkół średnich,

-niepieniężne formy pomocy –są to świadczenia rzeczowe lub świadczenia w naturze czy usługach, które mają na celu zwiększyć realny dochód osoby lub rodziny korzystającej z tego rodzaju świadczeń np. przekazanie wyprawek (plecak z wyposażeniem dla pierwszoklasisty, obiady i śniadania dla dzieci szkolnych oraz usługi opiekuńcze,

-usługi osobiste a w ich obrębie : poradnictwo, udzielanie informacji bądź wsparcia w formie załatwiania jakiejś sprawy (na tę pomoc może liczyć każdy mieszkaniec, który ma problemy nie tylko klienci innych świadczeń z pomocy społecznej)

Fundusze na realizację powyższych zadań Ośrodek otrzymuje od:

• Wojewody Zachodniopomorskiego ( realizacja świadczeń obligatoryjnych) i fundusze te otrzymujemy w pełnej wymaganej przez Ośrodek wysokości,
• Rady Gminy (wysokość jest uzależniona od stanu finansowego Gminy),
• Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa (dla byłych pracowników PGR-ów i ich rodzin.

W szybkim tempie wzrasta liczba osób zwracających się i uzyskujących pomoc, a relacja przedstawia się następująco:

Zasiłki z pomocy społecznej: Dodatki mieszkaniowe:

• 2000 r. - 146 rodzin - 121 rodzin
• 2001 r. - 174 rodziny - 148 rodzin
• 2002 r. - 207 rodzin - 155 rodzin
• I kwartał 2003 r. - 92 rodziny - 54 rodziny

Nadmierna eskalacja tego zjawiska jest odzwierciedleniem problemów społecznych doprowadzających do kryzysu finansowego lub mieszkaniowego. Ponadto w wielu przypadkach ulega naruszeniu integralność życia rodzinnego, co także ma swoje implikacje dla dobrobytu materialnego i komfortu psychicznego rodziny.

12. Oświata i edukacja

Młodzież gminy uczy się w Zespole Szkół w Kołbaczu w skład, którego wchodzi:

Szkoła Podstawowa im. WOPK i Gimnazjum.

Do Zespołu Szkół w Kołbaczu uczęszczają dzieci:

• w wieku przedszkolnym od 3-5lat,
• w wieku 6 lat do klasy „O,
• w wieku od 7-13 lat do klas I-VI,
• w wieku od 13-16 lat do Gimnazjum.

Zespół mieści się w dwóch budynkach: macierzystym SP i Przedszkolu. W budynku głównym mieści się 14 izb lekcyjnych i pracownia komputerowa z dostępem do Internetu. W odległości kilkunastu metrów jest sala gimnastyczna a w przedszkolu mieszczą się 2 oddziały „zerówek”, oddział 3-5 latków, świetlice SP i Gimnazjum dla dzieci dojeżdżających, stołówka.

Cała baza lokalowa jest użytkowana wspólnie z gimnazjum.

Na terenie gminy są to jedyne szkoła. Dlatego też dzieci dojeżdżające aż z 10 miejscowości stanowią 48%. Ze względu na położenie gminy blisko Szczecina, Stargardu Szczecińskiego czy Gryfina rodzice naszych uczniów stanowią mały procent bezrobotnych. Dla uczniów potrzebujących pomocy zapewniona jest opieka socjalna – zakup podręczników, śniadania i obiady z funduszy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Uczniowie uzdolnieni mogą rozwijać swoje zainteresowania uczęszczając na zajęcia pozalekcyjne, które cieszą się dużą popularnością. Są to:

• chór szkolny,
• Szkolny Klub Plastyka,
• koło ekologiczne,
• koło historyczne,
• koło informatyczne,
• koło „Żywego Słowa”,
• Szkolny Klub Sportowy.

Nauczane są dwa języki: angielski i niemiecki.

W każdej z wymienionych dziedzin (i nie tylko) uczniowie osiągają sukcesy na forum pozaszkolnym, gdyż nasi nauczyciele to kadra wykwalifikowana, kładą ogromny nacisk na sukces dziecka.

W Zespole zatrudnionych jest 33 nauczycieli, którzy pracują zgodnie z wyuczoną specjalnością kierunkową.

24 nauczycieli posiada wykształcenie wyższe z przygotowaniem pedagogicznym, 4 - wyższe zawodowe i 5 – Studium Nauczycielskie.

Ze względu na awans zawodowy w naszej szkole jest : 3 - nauczycieli dyplomowanych, 2 – nauczycieli kontraktowych, 5 - nauczycieli stażystów pozostali to nauczyciele mianowani.

Zespół Szkół w Kołbaczu zatrudnia wykwalifikowaną kadrę:

Dziedzina	Nauczycieli zatrudnionych	Zapotrzebowanie	Nauczyciele posiadający uprawnienia emerytalne
Religia	2	-	0
Nauczanie przedszkolne	1	-	0
Nauczanie zintegrowane	9	-	1
Język polski	3	-	0
Historia	2	-	0
WOS	1	-	0
Przyroda	2	-	1
Biologia i chemia	1	-	0
Geografia	1	-	0
Matematyka	3	-	1
Fizyka	1	-	0
Języka angielski	1	1	0
Plastyka	1	-	0
Muzyka	1	-	0
Technika z informatyką	2	1	0
Wych. Fizyczne	2	-	1

Uczniowie zespołu objęci są pomocąpsychologiczno–pedagogiczną, gdyż zatrudnieni są:

• pedagodzy szkolni,
• logopeda,
• socjoterapeuta.

W ramach tej pomocy uczęszczają na zajęcia:

• dydaktyczno – wyrównawcze,
• korekcyjno – kompensacyjne,
• logopedyczne,
• socjoterapeutyczne,
• gimnastykę korekcyjną.

Uczniowie naszych szkół działają w Samorządzie Uczniowskim, są członkami SKO i PCK.

W Binowie zlokalizowany jest Dom Dziecka, którego organem prowadzącym jest Starostwo Powiatowe w Gryfinie. Opieką i wychowaniem objętych jest 50 wychowanków.

13. Bezpieczeństwo publiczne.

W miejscowości Stare Czarnowo zlokalizowany jest Rewir Dzielnicowych zatrudniający 3 policjantów podlegających w strukturze Powiatowemu Komendantowi Policji w Gryfinie.

Na terenie gminy zarejestrowane są 4 jednostki terenowe Ochotniczej Straży Pożarnej, działalność których finansowana jest z budżetu gminy. Jednostki OSP ze Starego Czarnowa i Kołbacza działają w strukturach Krajowego Systemu Ratownictwa Drogowego.

Liczba strażaków ochotników deklarujących udział w akcjach ratowniczych gaszenia pożarów i innych zdarzeń wynosi 79 osób.

Jednostki OSP brały udział w roku 2002 w 40 akcjach ratowniczych, w tym w 22 wypadkach drogowych. Opracowany został plan ewakuacji ludności na wypadek pożaru obszarów leśnych.

W gminie istnieje 10 drużyn ratownictwa w zakresie obrony cywilnej oraz jedna drużyna ratownictwa chemicznego w Zakładzie Produkcji Wody „Miedwie” w Żelewie.

Opracowano plan ewakuacji na wypadek uwolnienia się chloru.

14. Kultura.

Na terenie Gminy działa Gminna Biblioteka Publiczna (2200 woluminów), która ma siedzibę w Starym Czarnowie w budynku po byłej szkole i jej filia w Kołbaczu mieszcząca się w „Domu Opata” gdzie wystrój dostosowano do historycznych elementów budowlanych. Biblioteki oprócz wypożyczania książek prowadzą działalność kulturalną: konkursy recytatorskie, czytelnicze, rysunkowe itp.

Na terenie Gminy działa siedem świetlic, z czego w trzech prowadzona jest działalność kulturalno – handlowo – kawiarniana. W obiektach odbywają się różne uroczystości: Dożynki Gminne, uroczystości rodzinne weselne, zebrania wiejskie i inne spotkania.

15. Budżet gminy.

16. Lokalny potencjał instytucjonalny

Na terenie gminy funkcjonują następujące instytucje oraz ważniejsze organizacje społeczne, gospodarcze i rolnicze:

• Urząd Gminy
• Spółdzielnia Mieszkaniowa „Płonia „ w Kołbaczu
• Urząd Pocztowy
• Bank Spółdzielczy
• Spółdzielnia Kółek Rolniczych
• Związek Gmin Zlewni Jeziora Miedwie
• Państwowy Dom Dziecka
• Zakład Produkcji Wody „Miedwie” posiadający najwyższy kapitał gospodarczy i potencjał rozwojowy
• Zakład Doświadczalny Instytutu Zootechniki Kołbacz sp. z o.o.-
• Binowo Park sp. z o.o.– Pole Golfowe
• Spółki z o.o. - "Krimfo d’oro", "Terra Viva", "Paan – bus".

17. Dotychczasowe inicjatywy na rzecz planowania strategicznego

• Rada Gminy IV kadencji uchwaliła Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Stare Czarnowo.
• Gmina należy do Związku Gmin Zlewni Jeziora Miedwie.
• Zatwierdzona Koncepcję Gospodarki Wodno - Ściekowej.