15. Budżet gminy.

I. Podstawowe pojęcia.

Budżet jednostki samorządu terytorialnego jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów.

Z ustawy o samorządzie gminnym wynikają następujące zasady wykonywania budżetu:

• gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność,
• organem wykonawczym gminy jest wójt, do którego zadań należy w szczególności przygotowywanie projektów uchwał rady, określenie sposobu wykonywania uchwał, gospodarowanie mieniem komunalnym, wykonywanie budżetu, zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek.

Budżet jednostki samorządu terytorialnego uchwalany jest w formie uchwały na rok budżetowy. Uchwała budżetowa stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Uchwała ta określa:

• prognozowane dochody jednostki samorządu terytorialnego według ważniejszych źródeł i działów klasyfikacji,
• wydatki budżetu jednostki samorządu terytorialnego w podziale na działy i rozdziały klasyfikacji wydatków z wyodrębnieniem:

a) wydatków bieżących w tym w szczególności:

• wynagrodzeń i  pochodnych od wynagrodzeń,
• dotacji,
• wydatków na obsługę długu jednostki,
• wydatków z tytułu poręczeń i gwarancji udzielonych przez jednostkę

b) wydatków majątkowych,

• źródła pokrycia deficytu lub przeznaczenie nadwyżki jednostki samorządu terytorialnego,
• wydatki związane z wieloletnimi programami inwestycyjnymi, z wyodrębnieniem wydatków na finansowanie poszczególnych programów,
• upoważnienia dla wójta gminy do zaciągania długu oraz spłaty zobowiązań jednostki,
• zakres i kwoty dotacji przedmiotowych,
• dochody i wydatki związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej i innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego ustawami,
• dotacje,
• dochody i wydatki związane z realizacją zadań wspólnych realizowanych w drodze umów lub porozumień między jednostkami samorządu terytorialnego, w budżecie jednostki samorządu terytorialnego, której powierzono realizację tych zadań.

Powyższa lista nie wyczerpuje całości spraw, które mogą być zawarte w uchwale budżetowej, gdyż mogą w niej zostać ujęte również inne upoważnienia dla wójta  i inne postanowienia dotyczące wykonywania budżetu jednostki.

II. Wykonywanie budżetu gminy w świetle ustawy o finansach publicznych.

Wykonywanie budżetów jednostek samorządu terytorialnego reguluje ustawa o finansach publicznych, która jest ustawą wspólną zarówno do wykonywania budżetu państwa, jak i  budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

Jak wynika z art. 129 ustawy o finansach publicznych, w toku wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego obowiązują zasady gospodarki finansowej określone dla budżetu państwa. I tak:

• pełna realizacja zadań następuje w terminach określonych przepisami i harmonogramem,
• ustalenie, pobieranie i odprowadzanie dochodów budżetu następuje na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów,
• dokonywanie wydatków następuje w granicach kwot określonych w planie finansowym, z uwzględnieniem prawidłowo dokonanych przeniesień i zgodnie z planowanym przeznaczeniem, w sposób celowy i oszczędny,
• wydatki na współfinansowanie programów realizowanych ze środków pochodzących ze źródeł zagranicznych, nie podlegających zwrotowi, mogą być dokonywane po uzyskaniu tych środków,
• zlecanie zadań powinno następować na zasadzie wyboru najkorzystniejszej oferty, z uwzględnieniem przepisów ustawy o zamówieniach publicznych, a w odniesieniu do podmiotów nie działających w celu osiągnięcia zysku  - w trybie jawnego wyboru najkorzystniejszej oferty w rozumieniu ustawy o zamówieniach publicznych, z odpowiednim zastosowaniem art. 25 i art. 71 ustawy o finansach publicznych,
• wydatki na obsługę długu Skarbu Pastwa są dokonywane przed innymi wydatkami budżetu gminy,
• wydatki nieprzewidziane, których obowiązkowe płatności wynikają z tytułów egzekucyjnych lub wyroków sądowych, mogą być dokonywane bez względu na poziom środków finansowych zaplanowanych na ten cel; powinny być one zrefundowane w trybie przeniesień wydatków określonym w art. 96 ustawy o finansach publicznych.,
• przeniesienia wydatków w budżecie mogą być dokonywane na zasadach i w zakresie określonym w art. 96 ustawy o finansach publicznych,
• dotacje celowe przyznane jednostce samorządu terytorialnego na realizację zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, nie wykorzystane w danym roku, podlegają zwrotowi do budżetu państwa w części, w jakiej zadanie nie zostało wykonane.

III. Dochody budżetowe i polityka podatkowa.

Dochody budżetowe dzielą się na trzy podstawowe grupy:

• dochody własne,
• subwencje,
• dotacje z budżetu państwa..

Szczegółowy wykaz dochodów jednostki samorządu terytorialnego określa ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach  jednostek samorządu terytorialnego. Rozdziela ona dochody na:

• wpływy z podatków określonych ustawami (od nieruchomości, środków transportowych, rolny, leśny, od posiadania psa, karty podatkowej, od czynności cywilnoprawnych, spadków  i darowizn)
• wpływy z opłat (skarbowej, administracyjnej, innych lokalnych)
• udziały w podatkach stanowiących dochód państwa,
• subwencję ogólną w częściach: podstawowej, rekompensującej, oświatowej, drogowej i wyrównawczej,
• dotacje celowe na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz inne zlecone ustawami,
• odsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych,
• dochody z majątku.

Oprócz powyższych wg art. 4 ww. ustawy „dochodami gminy mogą być dotacje celowe na dofinansowanie zadań własnych gminy, dotacje celowe na zadania realizowane przez gminę na podstawie porozumień z organami administracji rządowej lub z innymi jednostkami samorządu terytorialnego, dotacje celowe z budżetu państwa na usuwanie bezpośrednich zagrożeń dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, dotacje z funduszy celowych i inne”

Dochody budżetu Gminy Stare Czarnowo
w latach 2001-2003 według głównych źródeł
Wyszczególnienie	Wykonanie 2001	Wykonanie 2002	Plan 2003
1	2	3	4
Dochody podatkowe	1 604 214	2 095 385	2 215 600
Wpływ z opłat	52 126	56 010	56 000
Wpływy z usług	147 800	104 753	92 000
Dochody majątkowe	288 109	181 430	301 000
Udziały w podatkach budżetu państwa	546 017	511 702	537 234
Subwencje	1 605 223	1 748 698	1 765 907
Dotacje na zadania własne, zlecone i środki na dofinansowanie zadań własnych uzyskane z innych źródeł	601 573	607 945	421 660
Pozostałe dochody	4 275	10 645	5 000
Dochody ogółem	4 849 337	5 316 568	5 394 401
Liczba mieszkańców	3 814	3 785	3 797
Dochody ogółem na 1 mieszkańca	1 271	1 405	1 421
Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetu gminy za rok 2001, 2002 i budżet na 2003 r.

Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetu gminy za 2001, 2002 i budżet gminy na 2003 r.

Źródło: Budżet gminy na 2003 r.

Ponad połowa (50,52 %) dochodów budżetu gminy pochodzi z budżetu państwa. Są to dochody, na które Gmina nie ma większego wpływu, w szczególności:

• subwencje – 32,74 %
• dotacje na zadania własne i zlecone – 7,82 %
• udziały w podatkach budżetu państwa – 9,96 %

Gmina nakłada również podatki na swoich mieszkańców w postaci podatków lokalnych. Dochody z tego źródła stanowią w planie na 2003 r. 41,08 % ogółu dochodów gminy. Łącza wartość dochodów z podatków lokalnych planowana na 2003 r. wynosi 2.190.600 zł

Wyszczególnienie	Wykonanie 2001	%	Wykonanie 2002	%	Plan 2003	%
Podatek od nieruchomości	1 211 282	78,47	1 705 368	82,44	1 819 000	83,04
Podatek rolny	171 431	11,11	201 987	9,76	192 000	8,76
Podatek leśny	50 632	3,29	57 690	2,79	64 600	2,95
podatek od czynności cywilnoprawnych	57 052	3,70	60 189	2,91	58 000	2,65
podatek od środków transportowych	51 674	3,34	38 486	1,86	51 800	2,36
podatek od spadków i darowizn	1 481	0,09	4 850	0,23	5 000	0,23
Podatek od posiadania psa			62	0,01	200	0,01
Ogółem	1 543 552	100,00%	2 068 632	100,00%	2 190 600	100,00%

Źródło: sprawozdania z wykonania budżetu za 2001 i 2002 r i budżet na 2003 r.

Struktura podatków w 2003 roku – ujęcie graficzne

Źródło: Budżet gminy na 2003 r.

Dochody budżetu Gminy Stare Czarnowo  na rok 2003
w porównaniu z wykonaniem roku 2002
					w zł
Dział	Rozdział	Wyszczególnienie	Wykonanie za 2002 r.	Plan na 2003 r.	Dynamika %	Struktura % 2003
010	ROLNICTWO I ŁOWIECTWO		16 891	15 000	88,80%	0,28%
	01095	Pozostała działalność	16 891	15 000	88,80%	0,28%
700		GOSPODARKA MIESZKANIOWA	199 450	304 000	152,42%	5,64%
	70005	Gospodarka gruntami i nieruchomościami	178 634	289 000	161,78%	5,36%
	70095	Pozostała działalność	20 816	15 000	72,06%	0,28%
710	DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA		5 800	5 000	86,21%	0,09%
	71035	Cmentarze	5 800	5 000	86,21%	0,09%
750	ADMINISTRACJA PUBLICZNA		110 099	47 000	42,69%	0,87%
	75011	Urzędy wojewódzkie	37 000	39 000	105,41%	0,72%
	75020	Starostwa powiatowe	2 100	0	0,00%	0,00%
	75023	Urzędy gmin	13 305	8 000	60,13%	0,15%
	75056	Spis powszechny i inne	12 100	0	0,00%	0,00%
	75095	Pozostała działalność	45 594	0	0,00%	0,00%
751	URZĘDY NACZELNYCH ORGANÓW WŁADZY PAŃSTWOWEJ, KONTROLI I OCHRONY PRAWA		13 374	560	4,19%	0,01%
	75101	Urzędy naczelnych organów władzy państwowej, kontroli i ochrony prawa	552	560	101,45%	0,01%
	75109	Wybory do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz referenda gminne, powiatowe i wojewódzkie	12 822	0	0,00%	0,00%
754	BEZPIECZEŃSTWO PUBLICZNE I OCHRONA PRZECIWPOŻAROWA		2 000	0	0,00%	0,00%
	75403	Jednostki terenowe policji	2 000	0	0,00%	0,00%
756	DOCHODY OD OSÓB PRAWNYCH, OD OSÓB FIZYCZNYCH I OD INNYCH JEDNOSTEK NIE POSIADAJĄCYCH OSOBOWOŚCI PRAWNEJ		2 611 137	2 802 834	107,34%	51,96%
	75601	Wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych	16 305	15 000	92,00%	0,28%
	75615	Wpływy z podatku rolnego, podatku lesnego, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatków i opłat lokalnych od osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych	1 623 255	1 802 600	111,05%	33,42%
	75616	Wpływy z podatku rolnego, podatku lesnego, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatków i opłat lokalnych od osób fizycznych	455 825	398 000	87,31%	7,38%
	75618	Wpływy z innych opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego na podstawie ustaw	2 695	49 000	1818,18%	0,91%
	75619	Wpływy z róznych rozliczeń	1 355	1 000	73,80%	0,02%
	75621	Udziały gmin w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa	511 702	537 234	104,99%	9,96%
758	RÓZNE ROZLICZENIA		1 746 876	1 765 907	101,09%	32,74%
	75801	Część oświatowa subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego	1 328 327	1 672 294	125,89%	31,00%
	75802	Część podstawowa subwencji ogólnej dla gmin	2 353	3 169	134,68%	0,06%
	75805	Część rekompensująca subwencji ogólnej dla gmin	418 018	90 444	21,64%	1,68%
	75814	Różne rozliczenia finansowe	-1 822	0	0,00%	0,00%
801	OŚWIATA I WYCHOWANIE		35 484	9 700	27,34%	0,18%
	80101	Szkoły podstawowe	17 613	0	0,00%	0,00%
	80110	Gimnazja	6 807	0	0,00%	0,00%
	80195	Pozostała działalność	11 064	9 700	87,67%	0,18%
851	OCHRONA ZDROWIA		570	0	0,00%	0,00%
	85121	Leczenie ambulatoryjne	570	0	0,00%	0,00%
853	OPIEKA SPOŁECZNA		429 101	301 000	70,15%	5,58%
	85313	Składki na ubezpieczenia zdrowotne opłacane za osoby pobierające niektóre świadczenia z pomocy społecznej	9 800	5 000	51,02%	0,09%
	85314	Zasiłki i pomoc w naturze oraz składki na ubezpieczenia społeczne	187 940	154 000	81,94%	2,85%
	85319	Dodatki mieszkaniowe	58 069	0	0,00%	0,00%
	85316	Zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne i wychowawcze	55 900	54 000	96,60%	1,00%
	85319	Ośrodki pomocy społecznej	75 600	77 000	101,85%	1,43%
	85328	Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze		11 000		0,20%
	85395	Pozostała działalność	41 792	0	0,00%	0,00%
854	EDUKACYJNA OPIEKA WYCHOWAWCZA		64 905	60 400	93,06%	1,12%
	85401	Świetlice szkolne	450	0	0,00%	0,00%
	85404	Przedszkola	61 852	60 000	97,01%	1,11%

Wyciąg z Rejestru Zmian

Data wytworzenia: 23-04-2004 Wprowadził(a): Administrator Serwisu Data wprowadzenia: 23-04-2004 12:49 Zaktualizował(a): - Ostatnia aktualizacja: 23-04-2004 12:49