INFORMACJA O SKUTKACH OBOWIĄZYWANIA USTAWY

 Z 13 LISTOPADA 2003 ROKU 

O DOCHODACH JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO

 (Dz. U. Nr 203, poz. 1966) 

dotyczących Gminy Stare Czarnowo

 

 

Stare Czarnowo, sierpień 2004

 

 

Spis treści

1. Wprowadzenie 
2. Podstawowe rozwiązania zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego 
3. Dochody, wydatki, wynik i zadłużenie gminy Stare Czarnowo ogółem 
   31. Dochody, wydatki, wynik 
   32. Zobowiązania 
   33. Dochody własne 
   34. Skutki udzielonych przez gminę ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień oraz obniżenia górnych stawek podatków 
   35. Udział we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)
   36. Udział we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) 
4. Subwencja ogólna
5. Dotacje celowe z budżetu państwa
6. Wydatki budżetu gminy Stare Czarnowo
7. Wnioski ogólne

1. Wprowadzenie

Od 1 stycznia 2004 r. obowiązuje nowy system finansowania jednostek samorządu terytorialnego określony w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966). Ww. ustawa zastąpiła ustawę z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999 – 2003 (Dz. U. Nr 150, poz. 938 z późn. zm.), która utraciła moc z dniem 31 grudnia 2003 r.

Zasady wynikające z ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. miały zastosowanie do ustalenia subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego oraz uchwał budżetowych na rok 2004.

Podstawą do oceny wpływu rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego na gospodarkę finansową samorządu Gminy Stare Czarnowo będą kwartalne sprawozdania z wykonania budżetu jednostki. Dane zawarte w sprawozdaniach roku 2004 będą porównywane z danymi ze sprawozdań sporządzonych w analogicznym okresie roku 2002 i 2003.

Niniejsze opracowanie przygotowano na podstawie danych ze sprawozdań budżetowych Gminy Stare Czarnowo za II kwartał roku 2002, 2003 i 2004. Dodatkowo wykorzystano również dane ze sprawozdań z wykonania budżetu państwa  dotyczące subwencji ogólnej i udziału w PIT.

Opracowanie przygotowano na podstawie opracowania Ministerstwa Finansów z czerwca 2004 r.

2. Podstawowe rozwiązania zawarte w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego określa źródła dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz zasady ustalania i gromadzenia tych dochodów, a także zasady ustalania i przekazywania subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa.

Do opracowania tej ustawy przyjęto rozwiązania, które zmierzają do:

• dalszej decentralizacji zadań i środków publicznych, a tym samym zwiększenia udziału  jednostek samorządu terytorialnego w dysponowaniu środkami publicznymi,
• zwiększenia ekonomicznej odpowiedzialności jednostek poprzez zwiększenie udziału dochodów własnych w dochodach ogółem jednostek,
•  mocniejszego związania sytuacji finansowej jednostek samorządu terytorialnego z koniunkturą gospodarki państwa,
• rozbudowania możliwości absorpcji środków unijnych poprzez zwiększenie strumienia środków i uelastycznienie zasad gospodarki finansowej jednostek samorządu terytorialnego,
• stworzenie instrumentów umożliwiających wspieranie przedsiębiorczości i dopływ kapitału ludzkiego o wysokich kwalifikacjach.

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego – w porównaniu do obowiązujących do końca grudnia 2003 r. przepisów ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego latach 1999-2003 – prowadzi do jakościowej zmiany struktury dochodów jednostek samorządu terytorialnego poprzez zwiększenie udziału dochodów własnych, a zmniejszenie udziału dotacji i subwencji.

Zasadniczym sposobem finansowania jednostek samorządu terytorialnego stały się dochody własne, zaś dotacje i subwencje spełniają rolę uzupełniającą.

Proces zwiększania dochodów własnych dokonany został głównie poprzez zapewnienie zwiększonych procentowo udziałów samorządów w podatku dochodowym od osób fizycznych ( PIT) oraz w podatku dochodowym od osób prawnych ( CIT).

Określone ustawowo wskaźniki udziału gmin, powiatów i województw we wpływach z PIT i CIT uwzględniają zmiany systemowe w zakresie tych podatków, które wpływają na gospodarkę finansową jednostek samorządu terytorialnego od 1 stycznia 2004 r.

 Nowym dochodem własnym gmin, powiatów województw jest 5% dochód uzyskiwany w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami. Zwiększone zostały dochody powiatów z tytułu gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa – z  5% na 25%.

Ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprowadziła zmiany w systemie finansowania niektórych zadań.

Dotychczasowe dotacje celowe na finansowanie bądź dofinansowanie zadań własnych, jak również niektóre dotacje na zadania z zakresu administracji rządowej, zastąpione zostały zwiększonymi dochodami własnymi, tym samym udział dochodów własnych w dochodach ogółem jednostek samorządu terytorialnego uległ zwiększeniu.

Łączna wartość subwencji ogólnej uległa zmniejszeniu, z jednoczesnym zwiększeniem dochodów własnych. Ustawa z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprowadziła nową konstrukcję subwencji ogólnej.

W stosunku do rozwiązań zawartych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003 – zlikwidowane zostały: cześć rekompensująca subwencji ogólnej dla gmin oraz część drogowa subwencji ogólnej dla powiatów i województw. W związku z likwidacją tych części subwencji ogólnej, gminy, powiaty i województwa otrzymały zwiększone dochody własne.

Subwencja ogólna dla jednostek samorządu terytorialnego składa się z części:

wyrównawczej, równoważącej (gminy i powiaty), regionalnej ( województwa) i oświatowej.

Duże zróżnicowanie dochodów jednostek samorządu terytorialnego spowodowało konieczność wprowadzenia obowiązku dokonywania wpłat nie tylko przez gminy, ale również przez powiaty i województwa. Środki z wpłat w ramach mechanizmu solidarnościowego wpływają do budżetu państwa, a następnie są one w tej samej wysokości wydatkowane z przeznaczeniem dla jednostek samorządu terytorialnego.

Równocześnie z wprowadzeniem tak istotnych zmian w systemie finansów jednostek samorządu terytorialnego, wprowadzony został mechanizm dostosowawczy. Jednostki samorządu terytorialnego otrzymują środki finansowe na wyrównanie ewentualnych różnic w dochodach. W przypadku gmin i powiatów jest to cześć równoważąca subwencji ogólnej, zaś województwa otrzymują część regionalną. W 2004 r. środki tych części subwencji ogólnej są przekazywane zgodnie z zasadami określonymi ustawowo. Na 2005 r. Minister Finansów, w porozumieniu ze stroną samorządową Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, wypracuje systemowe zasady podziału tych środków, szczególnie na zadania, których sposób finansowania uległ zmianie od 1 stycznia 2004 r., zgodnie z dyspozycją ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. 

3. Dochody, wydatki, wynik i zadłużenie Gminy Stare Czarnowo ogółem

Konstytucja RP stanowi art.167 ust 2, iż dochodami jednostek samorządu terytorialnego są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Przepis o analogicznej treści zawarty został w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Zgodnie z przepisem art. 3 ust 2 ww. ustawy dochodami własnymi jednostek samorządu terytorialnego są również udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz podatku dochodowego od osób prawnych (CIT)

Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprowadziła zmiany w zakresie finansowania oświetlenia dróg publicznych, dla których gmina nie jest zarządcą oraz dróg powiatowych, wojewódzkich i krajowych w miastach na prawach powiatu i wypłaty dodatków mieszkaniowych oraz, uwzględniając zróżnicowanie gmin pod względem gospodarczym i społecznym, wprowadziła nowy sposób subwencjonowania gmin.

Zgodnie z rozwiązaniami zawartymi w ww. ustawie, w związku z likwidacją dotychczasowych dotacji celowych z budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego otrzymały zwiększone dochody w postaci dochodów własnych i subwencji ogólnej.

Jednocześnie należy zauważyć, iż w bieżącym roku budżetowym z budżetu państwa przekazywane są środki finansowe stanowiące rozliczenie wydatków poniesionych przez gminy w zakresie finansowania oświetlenia dróg publicznych, dla których te jednostki nie są zarządcami, na podstawie rachunków przedstawionych przez gminy na 2003 r. co ma również wpływ na udział dotacji w dochodach ogółem.

Biorąc pod uwagę ww. rodzaje dochodów jednostek samorządu terytorialnego – porównano strukturę dochodów gminy ogółem po II kwartale w poszczególnych latach, co prezentuje poniższe zestawienie.

Struktura dochodów Gminy Stare Czarnowo ( wykonanie)

Wyszczególnienie	II kw. 2002	%	II kw. 2003	%	II kw. 2004	%
DOCHODY WŁASNE	1.414.058	51,9	1.427.122	47,9	1.769.476	52,0
DOTACJE	286.193	10,5	311.958	10,4	268.069	7,9
SUBWENCJE	1.024.434	37,6	1.241.889	41,7	1.363.868	40,1
DOCHODY OGÓŁEM	2.724.685	100,0	2.980.969	100,0	3.401.413	100,0

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu Gminy Starego Czarnowa w latach 2002-2004 

WNIOSEK:

W efekcie wprowadzenia regulacji wynikających z ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zasadniczym sposobem finansowania jednostek samorządu terytorialnego stały się dochody własne i subwencje ogólne, zaś dotacje celowe spełniają rolę uzupełniającą. W strukturze dochodów Gminy Stare Czarnowo po II kwartale 2004 r. dochody własne i subwencje stanowią 92,1 %, a dotacje celowe – 7,9 %.

3.1. Dochody, wydatki, wynik

Dokonując oceny sytuacji finansowej gminy niezbędne jest porównanie wykonania w II kwartale dochodów, wydatków oraz wyniku w stosunku do planu rocznego. Porównania takiego dokonano w poszczególnych latach – co prezentują poniższe zestawienia.

Dochody, wydatki i wynik Gminy Stare Czarnowo za II kwartał 2002 roku. 

Wyszczególnienie	Plan ( w zł)	Wykonanie ( w zł)	3:2
1	2	3	4
DOCHODY OGÓŁEM	5.022.196	2.724.685	54,25 %
WYDATKI OGÓŁEM	4.382.196	2.726.553	62,22 %
WYNIK	640.000	1.868	---

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu Gminy Stare Czarnowo w 2002r.

Dochody, wydatki i wynik Gminy Stare Czarnowo za II kwartał 2003 roku.

Wyszczególnienie	Plan ( w zł)	Wykonanie (w zł)	3:2
1	2	3	4
DOCHODY OGÓŁEM	5.540.979	2.980.969	53,80 %
WYDATKI OGÓŁEM	5.420.979	3.327.022	61,37 %
WYNIK	120.000	-346.053	---

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu Gminy Stare Czarnowo w 2003r.

Dochody, wydatki i wyniki Gminy Stare Czarnowo za II kwartał 2004 roku.

Wyszczególnienie	Plan ( w zł)	Wykonanie (w zł)	3:2
1	2	3	4
DOCHODY OGÓŁEM	6.548.348	3.401.413	51,94 %
WYDATKI OGÓLEM	6.308.348	2.870.168	45,50 %
WYNIK	240.000	531.245	---

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu Gminy Stare Czarnowo w 2004 r.

WNIOSEK:

Ze sprawozdań na koniec II kwartał 2004 r. wynika, że Gmina Stare Czarnowo zaplanowała dochody na poziomie wyższym  o 18,18 %, a wydatki na poziomie wyższym o 16,37 % w stosunku do II kwartału 2003 r.

Gmina Stare Czarnowo zaplanowała na 2004 r. nadwyżkę w wysokości 240.000 zł, natomiast w II kwartale zamknęła się nadwyżką w wysokości 531.245 zł

Planowa nadwyżka w odniesieniu do planowanych dochodów gminy stanowiła:

• II kwartał 2002 r. –  12,74 %
• II kwartał 2003 r. –  2,17 %
• II kwartał 2004 r. –  3,67 %

Przeprowadzona analiza wskazuje, iż w zakresie wykonania budżetu gminy w stosunku do dochodów gminy, po II kwartale 2004r. występuje podobna tendencja jak po II kwartale 2002 r. i 2003 r. Realizacja dochodów po II kwartale 2004 r. wynosi 51,94 %  planu i jest niższa o 1,86 punktu  od wykonania planu dochodów w II kwartale 2003 r. oraz o 2,31 punktu niższa od wykonania planu dochodów w II kwartale 2002 r.

Wykonanie wydatków po II kwartale 2004 r., w porównaniu do analogicznych okresów lat ubiegłych, jest znacząco niższe.

W II kwartale 2004 r. realizacja wydatków była niższa o 15,87 punktów od wykonania wydatków po II kwartale 2003 r. i o 16,72 punktów niższa od wykonania wydatków w II kwartale 2002 r. 

3.2. Zobowiązania

Zgodnie z przepisem art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych ( DZ. U. z 2003r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm.), kwota przypadających do spłat w danym roku budżetowym rat kredytów i pożyczek oraz potencjalnych spłat kwot wynikających z udzielonych przez jednostki samorządu terytorialnego poręczeń wraz z należnymi w danym roku odsetkami od tych kredytów i pożyczek,  oraz należnych   odsetek i dyskonta, a także przypadających w danym roku budżetowym wykupów papierów wartościowych emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego nie może przekroczyć 15% planowanych na dany rok budżetowy dochodów jednostki samorządu terytorialnego.

Natomiast, zgodnie z przepisem art. 114 ust. 1 ww. ustawy, łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec roku budżetowego nie może przekroczyć 60% wykonanych dochodów ogółem tej jednostki w tym roku budżetowym. Ponadto, ustawodawca w regulacji art. 114 ust. 2 tej ustawy, określił, iż w trakcie roku budżetowego łączna kwota długu jednostki samorządu terytorialnego na koniec kwartału nie może przekraczać 60% planowanych w danym roku budżetowym dochodów tej jednostki.

Należy zauważyć, że w związku ze zmianami wprowadzonymi do ustawy o finansach publicznych – ograniczeń, określonych w przepisach art. 113 ust. 1 oraz art. 114 ust. 1 nie stosuje się do kredytów i pożyczek zaciągniętych w związku ze  środkami określonymi w umowie zawartej z podmiotem dysponującym funduszami strukturalnymi lub Funduszem Spójności Unii Europejskiej, a także emitowanych w tym celu papierów wartościowych.

Biorąc pod uwagę regulacje zawarte w art. 114 ust. 2 ustawy o finansach publicznych, przeanalizowano poziom zadłużenia gminy Stare Czarnowo w stosunku do planowanych dochodów w II kwartale w latach 2002-2004.

Zobowiązania Gminy Stare Czarnowo w II  kwartale w latach 2002 – 2004.

Wyszczególnienie	II kw. 2002r.	II kw. 2003r.	II kw. 2004r	3:2	4:2	4:3
	w tys. zł
1	2	3	4	5	6	7
ZOBOWIĄZANIA WEDŁUG TYTUŁÓW DŁUŻNYCH z tego:	1.760.000	1.547.631	820.000	87,93%	46,59%	52,98%
Papiery wartościowe
w tym: długoterminowe
Kredyty i pożyczki	1.760.000	1.440.000	820.000	81,82%	46,59%	56,94%
w tym: długoterminowe	1.460.000	1.440.000	820.000	98,63%	56,16%	56,94%
przyjęte depozyty
wymagalne zobowiązania		107.631
w tym z tytułu dostaw towarów i usług		107.631

WNIOSEK:

Łączna kwota zadłużenia Gminy Stare Czarnowo w II kwartale 2004 r. była o 88,74 % niższa od zadłużenia za II kwartał 2003 r. i o 114,63 %  niższa niż w II kwartale 2002 r.

Struktura zobowiązań w II kwartale w latach 2002-2004 nie uległa znaczącej zmianie. Największy udział w kwocie zobowiązań ogółem stanowią kredyty i pożyczki, które wynosiły odpowiednio: II kwartał 2002 r. – 100,00 %, II kwartał 2003 r. – 93,05 %, II kwartał 2004 r. – 100,00 %.           

Poziom zadłużenia w II kwartałach lat 2002 – 2004 w stosunku do planowanych dochodów kształtował się następująco:

• II kwartał 2002 r. –  35,04 %
• II kwartał 2003 r. –  27,93 %
• II kwartał 2004 r. –  12,52 %

3.3.  Dochody własne

Istotnym źródłem dochodów gminy są dochody własne. Na rok 2004 gmina Stare Czarnowo zaplanowała dochody własne w wysokości 3.677.091 zł, są one niższe o 8,21 % niż w roku 2003, jednak wpływ na to ma przede wszystkim wysokość dochodów ze sprzedaży gruntów na  rzecz ZWiK,  które w dużej części zasiliły kasę w 2003 r.

Struktura wykonanych i planowanych dochodów własnych Gminy Stare Czarnowo w latach 2002 – 2004.

Wyszczególnienie	Wykonanie w 2002	Wykonanie w 2003	Plan na 2004
RAZEM DOCHODY WŁASNE z tego	2.988.847	3.978.997	3.677.091
Podatek dochodowy od osób prawnych	6.032	6.739	---
Podatek dochodowy do osób  fizycznych	505.670	499.041	691.701
Podatek rolny	201.987	184.311	232.000
Podatek od nieruchomości	1.705.368	1.671.318	1.652.000
Podatek leśny	57.690	63.905	64.300
Podatek od środków transportowych	38.486	69.896	53.000
Podatek od dział. gospod. osób fizycznych, opłacony w formie karty podatkowej	15.259	14.860	7.000
Podatek od spadków i darowizn	4.850	2.684	2.000
Podatek od czynności cywilnoprawnych	60.189	57.804	45.000
Wpływy z opłaty skarbowej	2.695	100	---
Wpływy z opłaty eksploatacyjnej	1.287	449	---
Wpływy z opłaty targowej	---	---	---
Dochód z majątku	183.782	1.165.362	717.290
Pozostałe dochody	205.552	242.528	212.800

    Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetu Gminy  Stare Czarnowo w latach 2002-2004

Dla celów analizy z dochodów własnych gminy odjęto „dochody z majątku”, będące wpływami z tytułu m. in. sprzedaży gruntów na rzecz ZWiK Szczecin  Po ich odjęciu dochody własne w latach 2002 -2004 kształtują się następująco:

• wykonanie 2002 r.                2.805.065 zł
• wykonanie 2003 r.                2.813.635 zł
• plan na 2004 r.                      2.959.801 zł

Z powyższego wynika , iż dochody własne gminy Stare Czarnowo z biegiem lat bardzo nieznacznie wzrastają.

Niewiele również zmienia się ich struktura. W wyniku zmian systemowych zwiększył się planowany na rok 2004 r. udział podatku dochodowego od osób fizycznych, jednak jak wynika ze sprawozdań za II kwartał 2004 r., wykonanie dochodów w tym paragrafie wynosi na dzień 30.06.2004 r. tylko 39,73 % planu.

Struktura dochodów własnych gminy Stare Czarnowo w II kwartale w latach 2002-2004

Wyszczególnienie	II kw. 2002	II kw. 2003	II kw. 2004
RAZEM DOCHODY WŁASNE  z tego:	100,0 %	100,0%	100,0%
podatek dochodowy od osób prawnych	0,16 %	0,22	0,01
podatek dochodowy od osób fizycznych	14,26 %	13,54	15,53
podatek rolny	6,90 %	6,86	5,55
podatek od nieruchomości	60,62 %	57,39	47,00
podatek leśny	2,05 %	2,26	1,92
podatek do środków transportowych	2,47 %	2,74	3,14
podatek od dział. gosp. osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej	0,43 %	0,38	0,29
podatek od spadków i darowizn	0,22 %	0,11	0,05
podatek od czynności cywilnoprawnych	1,63 %	1,89	1,47
wpływy z opłaty skarbowej	0,18 %	---	---
wpływy z opłaty eksploatacyjnej	---	---	0,06
wpływy z opłaty targowej	---	---	---
dochód z majątku	2,03 %	4,52	16,15
Pozostałe dochody	9,05 %	10,09	8,83

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu gminy Stare Czarnowo w latach 2002-2004

W strukturze dochodów własnych za II kwartał lat 2002 - 2004 najwyższy udział zanotowano w podatku od nieruchomości.

3.4. Skutki udzielonych przez gminę ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień oraz obniżenia górnych stawek  podatków.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt1 i 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego określa katalog dochodów własnych gminy, na które składają się m.in. wpływy z podatków i opłat lokalnych.

Na poziom realizacji dochodów własnych zasadniczy wpływ mają organy gminy , gdyż – zgodnie obowiązującymi przepisami podatkowymi – organ stanowiący i organ wykonawczy decydują odpowiednio o: wysokości obowiązujących w danej gminie stawek podatkowych  oraz wielkości udzielonych ulg, zwolnień, odroczeń umorzeń oraz zaniechania poboru podatku.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego do udzielania ulg podatkowych, umarzania, rozkładania na raty i odraczania terminów płatności z tytułu podatków i opłat stanowiących dochody samorządu terytorialnego, a także zwalniania z obowiązku pobrania, bądź ograniczenia poboru tych należności, przez gminy, mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja, podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.)

Zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących w całości dochody jednostek samorządu ( np. podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek dochodowy od osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej), naczelnik tego urzędu może umarzać, odraczać termin zapłaty lub rozkładać na raty należności oraz zwalniać płatnika z obowiązku pobrania, bądź ograniczać pobór należności wyłącznie na wniosek lub za zgodą przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, którym – w rozumieniu ustawy- jest w gminie wójt.

Gminy korzystają z uprawnień do udzielania ulg, zwolnień, odroczeń oraz obniżania górnych stawek podatków lokalnych.

Dotychczasowe kompetencje organów gmin w powyższym zakresie nie uległy zmianie w ustawie z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Skutki udzielonych przez gminę Stare Czarnowo ulg. odroczeń, umorzeń, zwolnień ( bez ulg i zwolnień ustawowych) oraz obniżenia górnych stawek podatków w II kwartale lat: 2002, 2003, 2004 prezentują poszczególne zestawienia.

Skutki udzielonych przez gminę Stare Czarnowo ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień ( bez ulg i zwolnień ustawowych) oraz obniżenia górnych stawek podatków w II kwartale 2002 roku.

Wyszczególnienie	Plan	Wykonanie	Obniżenie górnych stawek podatków	Ulgi, odroczenia, umorzenia, zwolnienia	(3+4+5):2	(4+5):2
	( w. zł)
1	2	3	4	5	6	7
DOCHODY OGÓŁEM	5.022.196	2.724.685	72.576	24.914	56,19 %	1,94 %
DOCHODY WŁASNE	2.974.806	1.414.058	72.576	24.914	50,81 %	3,28 %

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu gminy w 2002r.

Skutki udzielonych przez gminę Stare Czarnowo ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień ( bez ulg i zwolnień ustawowych) oraz obniżenia górnych stawek podatków w II kwartale 2003 roku. 

Wyszczególnienie	Plan	Wykonanie	Obniżenie górnych stawek podatków	Ulgi, odroczenia, umorzenia, zwolnienia	(3+4+5):2	(4+5):2
	( w zł)
1	2	3	4	5	6	7
DOCHODY OGÓŁEM	5.540.979	2.980.969	204.206	12.474	57,71 %	3,91 %
DOCHODY WŁASNE	3.223.134	1.427.122	204.206	12.474	51,00 %	6,72 %

Źródło: Sprawozdania kwartalne z wykonania budżetu gminy w 2003 r.

Skutki udzielonych przez gminę Stare Czarnowo ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień ( bez ulg i zwolnień ustawowych) oraz obniżenia górnych stawek podatków w 2004 roku

Wyszczególnienie	Plan	Wykonanie	Obniżenie górnych stawek podatków	Ulgi, odroczenia, umorzenia, zwolnienia	(3+4+5):2	4+5):2
	( w zł)
1	2	3	4	5	6	7
DOCHODY OGÓŁEM	6.548.348	3.401.413	133.842	10.247	54,14 %	2,20 %
DOCHODY WŁASNE	3.677.091	1.769.476	133.842	10.247	52,04 %	3,92 %

Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetu gminy w 2004r.

WNIOSEK:

Przeprowadzona analiza wskazuje, iż gmina korzysta z możliwości obniżania górnych stawek podatkowych oraz udzielania ulg, odroczeń, umorzeń i zwolnień. W II kwartale 2004 roku skutki obniżenia górnych stawek oraz udzielonych ulg w stosunku do dochodów własnych zmalały w porównaniu do II kwartału 2003 roku o ponad 3,5 punktu procentowego.

Udzielanie ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień oraz obniżanie górnych stawek podatków jest związane – zgodnie z opinią wójta gminy – z trudną sytuacją finansową podmiotów gospodarczych i indywidualnych podatników.

3.5. Udział we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT)

Zgodnie z art.  ust. 2  ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, dochodami własnymi jednostek samorządu terytorialnego są również udziały we wpływach  z PIT. Udział we wpływach z PIT mają wszystkie jednostki samorządu terytorialnego – gminy, miasta na prawach powiatu ( w części gminnej i w części powiatowej), powiaty i województwa samorządowe.

Ustawa z dnia  listopada  2003r. nie zmieniła zasad ustalania i gromadzenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego z tytułu PIT, a także zasad ich przekazywania.

Udział jednostek samorządu terytorialnego we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych ustala się mnożąc ogólną kwotę  wpływów z tego podatku przez odpowiedni  wskaźnik (dla 2004  r. wskaźniki te wynoszą 0,3572 dla gmin,  0, 0842 dla powiatów i 0,0160 dla województw) i wskaźnik równy udziałowi należnego, w roku poprzedzającym rok bazowy, podatku dochodowego od osób fizycznych i zamieszkałych na terenie jednostki samorządu terytorialnego, w ogólnej kwocie należnego podatku w tym samym roku, ustalonego na podstawie złożonych, do dnia 30 czerwca roku bazowego, zeznań podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu oraz rocznego obliczenia podatku dokonanego przez płatników.

Nie został zmieniony również sposób przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego dochodów z ww. tytułu. Środki stanowiące dochody jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od  osób fizycznych  podlegają przekazaniu z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa na rachunki budżetów właściwych jednostek samorządu terytorialnego w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatek wpłynął na rachunek urzędu skarbowego.

Uległy natomiast zmianie wielkości tego udziału dla gmin, powiatów i województw.

Wielkości udziału w PIT w latach  2002 2004 - przedstawia poniższe zestawienie. 

	2002 r. i 2003 r.	2004 r.
Gminy	27,60%	35,72%
Powiaty	1,00%	8,42%
Województwa	1,50%	1,60%

Nowa ustawa w celu zapewnienia ciągłości finansowania zadań gmin i powiatów w 2004 r., przewidziała przekazanie na ich rachunki, w terminie do dnia 20 stycznia 2004 r. jednorazowej zaliczki z budżetu  państwa. Zaliczka ta jest potrącana w sześciu różnych ratach,  począwszy od dnia 1 maja 2004 r., z dochodów z tytułu PIT.

Poniższe zestawienia przedstawiają realizację PIT w poszczególnych miesiącach  II kwartału odpowiednio roku 2002, 2003 i 2004.

Wykonanie PIT w Gminie Stare Czarnowo w II kwartałach lat 2002-2004.   

Wyszczególnienie	II kwartał 2002 r	II kwartał 2003 r.	II kwartał 2004 r.
Dane kwartalne (w zł)	201.578	193.218	261.742
Dane kwartale (z zaliczką w zł)			274.845
Plan roczny PIT ( w zł)	546.706	537.234	691.701
% wykonania planu (kwartalny)	36,87 %	35,97 %	39,73 %

Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetu gminy Stare Czarnowo w latach 2002 - 2004

Wykonanie po II kwartale 2004 r. rocznego planu dochodów z tytułu udziału w PIT jest relatywnie nieznacznie wyższe niż w analogicznych okresach lat ubiegłych. Wyższa realizacja PIT jest częściowo związana z zaliczką, jaka była przekazana dla gmin.

Należy zauważyć, iż  informacja o planowanych kwotach  PIT na rok budżetowy, którą przekazuje Minister Finansów nie ma charakteru dyrektywnego, a jedynie informacyjno-szacunkowe, ponieważ dochody podatkowe planowane są w budżecie państwa na podstawie szacunków i prognoz. Natomiast realizacja dochodów może być większa lub mniejsza, w porównaniu z planem z powodów na które Minister Finansów nie ma bezpośredniego wpływu. Faktyczne dochody gminy z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych mogą być zatem także większe lub mniejsze od tych wielkości, które wynikają informacji podaje przez Ministra Finansów.

Realizacja dochodów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych nie przebiega w ciągu roku równomiernie, w jednakowych wielkościach miesięcznych. Dlatego też, przekazywane co miesiąc na rachunki jednostek samorządu terytorialnego udziały w tym podatku mogą być w poszczególnych miesiącach zróżnicowane. Wysokość kolejnych rat udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych uzależniony jest od wielkości wpływów z tego podatku za dany miesiąc w skali całego kraju. Dochody budżetu jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z ww. podatku za szczególne miesiące są bowiem realizowane w analogicznym stopniu, jak dochody budżetu państwa z tego tytułu.

WNIOSEK :

Ponieważ gmina w miejsce dotacji, zlikwidowanych z dniem 1 stycznia 2004 r. otrzymała zwiększony udział we wpływach z podatku PIT, porównując realizację tych wpływów w poszczególnych kwartałach w kolejnych latach można stwierdzić, że przekazanie zaliczkowo w miesiącu styczniu 2004 r. części planowanych dochodów z tytułu PIT zapewniło możliwość realizacji zadań gminy od początku obowiązywania nowej ustawy.

3.6. Udział we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych  (CIT)

Drugim istotnym źródłem dochodów własnych jednostek  samorządu terytorialnego są, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, udziały we wpływach  tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).

Wskaźnik udziału we wpływach z CIT, w porównaniu do lat poprzednich, w roku 2004 przedstawia  się następująco:   

	2002 r. i 2003r.	2004 r.
Gminy	5, 00%	6,71%
Powiaty	-	1,40%
Województwa	0,50 %	15,90%

Od 1 stycznia 2004 r. udział we wpływach z CIT mają wszystkie jednostki samorządu terytorialnego – gminy, miasta na prawach powiatu ( w części gminnej i w części powiatowej), powiaty i województwa.

Wykonanie CIT w Gminie Stare Czarnowo w  kwartałach lat 2002-2004 .    

Wyszczególnienie	II kwartał 2002 r	II kwartał 2003 r.	II kwartał 2004 r.
Dane kwartalne (w zł)	233	3.179	2.304
Plan roczny PIT ( w zł)	0	0	10.000
% wykonania planu (kwartalny)	--- %	--- %	23,04 %

Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetu gminy Stare Czarnowo w latach 2002 - 2004

WNIOSEK:

Analizując realizacją wpływów z tytułu udziału w podatku CIT, należy stwierdzić, iż wykonanie tych dochodów jest bardzo niskie i nie ma większego znaczenia dla ogółu dochodów gminy.

4. Subwencja ogólna

Zgodnie z ustawą z dnia 11 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, subwencja ogólna dla jednostek samorządu terytorialnego składa się z:

• części wyrównawczej dla gmin, powiatów i województw
• części oświatowej dla gmin, powiatów i województw
• części  równoważącej dla gmin i powiatów
• części regionalnej dla województw

O sposobie wykorzystania przyznanej z budżetu państwa subwencji  ogólnej decydują organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego.

Wysokość subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w latach 2002 – 2004 nie uległa istotnej zmianie, co jest spowodowane faktem, iż w strukturze subwencji ogólnej część oświatowa, której sposób ustalania ni